Subhashitham 19.08.2017

राजा घृणी ब्रह्मणा सर्वभक्षी

स्त्री चात्रपा दुष्टमति: सहाय: |

प्रेष्य: प्रतिपोsधिकृत: प्रमादी

त्याज्या अमी यश्च कृतं न वेत्ति ||

पदविभाग:

राजा घृणी ब्रह्मणा सर्वभक्षी स्त्री च अत्रपा दुष्टमति: सहाय: 

प्रेष्य: प्रतिप: अधिकृत: प्रमादी

त्याज्या अमी य  च कृतं न वेत्ति 

अन्वय:

घृणी राजा सर्वभक्षी ब्रह्मणा: अत्रपा स्त्री दुष्टमति: सहाय: प्रतीप: प्रेष्य: प्रमादी अधिकृतं य: च कृतं न वेत्ति - अमी त्याज्या:

तात्पर्यम्

दयालु: नृपति: सर्वभक्षी द्विज: लज्जारहिता स्त्री, दुष्टविचार: सेवक: विपरितकारी दूत: दोषकारी, अधिकारी कृतघ्न: च अपि त्याज्या:

A Wrathful king. Brahmin who eats everything, Women without Shame, a bad servant, a disobeying messenger, irresponsible person in authority and an ungrateful person are to be abandoned.

सन्धि:

 च + अत्रपा = चात्रपा , सवर्ण दीर्घ सन्धि:

प्रतीप: + अधिकृत: = विसर्ग उकारः ,गुण सन्धि:, पूर्वरूपम्

य: + च = विसर्गः सकार: